Şimdi Değilse Ne Zaman?  

Hepimiz zaman zaman bir işe başlayacak veya onu tamamlayacak gücü kendimizde bulamadığımız dönemlerden geçeriz. Bu, insan olmanın, yani yeterliliklerimizin bir sınırı olmasının doğal bir sonucu. Peki ya siz farklı sebeplerle bir işin başına oturmayı ya da yeni bir şeye başlamayı çok da fazla düşünmeden ileriki bir zamana atarken veya yapılması gereken bir iş yerine başka bir aktivite yaparken yakalar mısınız kendinizi? Bazılarımızda daha seyrek, bazılarımızda ise daha sık yaşanan bir davranıştır erteleme. Ertelemeyi şimdiki zamanda yapılması ideal olan iş veya eylemleri sonraya bırakma veya geciktirme olarak tanımlayabiliriz. 

 Neden Erteleriz?  

Herkes için ertelemenin farklı nedenleri olabilir.                             

İçsel çatışmalarımız      

Yetiştirilme biçimimiz 

Kişilik özelliklerimiz  

Erteleme Davranışıyla Nasıl Başa Çıkabiliriz? 

Erteleme davranışının farkına varmak 

Düşünce, davranış ve duygularımızla ilgili farkındalık kazanmak  

Erteleme Sanatı 

Ertelemek, insanın en kolay gerçekleştirdiği ve üzerinde hiç düşünmeden hayata geçirdiği, üstelik onu çok rahatlatan bir eylem…  

Felsefe alanında çalışmalar yapan uzmanlar bu konuyu inceleme gereği duymuşlar elbette. Bu isimlerden en önemlisi ise John Perry. Perry, Stanford Üniversitesi’nde felsefe profesörü 

• İçinde makalesinin de bulunduğu Erteleme Sanatı kitabını gördüğümde bizim bu konuda bir kitap okumaya ihtiyacımız olmadığını düşündüm. İronikti biraz bu düşünce… Yine de bugün git, yarın gel; akşamın hayrından, sabahın şerri iyidir; ekmek çiğnemeden yutulmaz, her işin bir zamanı vardır; terazi tartı ile her şey vakti ile, gibi işlerin zamanında yapılmasının eğer gerekiyorsa ertelenerek yapılmasının hayrı ile çok güzel atasözlerimiz var. Bunları işine geldiği gibi kullanmak da bize has bir iş olsa gerek… 
• Türk kültürünün içinde zamanlamanın önemini anlatan onca atasözü varken üstelik; arkaya kalan erteye kalır ; demir tavında, dilber çağında; yara sıcakken sarılır gibi…

İnsan nerede olursa olsun aynı kumaştan… 

• John Perry, ertelemeyi sevenler için bilgisayarın en büyük yardımcılarından biri olduğunu savunuyor. Postacının kapımıza haber getirdiği ve bizim göndereceğimiz haberin karşı tarafa ulaşacağı günler arasındaki zaman, insanlara düşünmek için, hissetmek ve en doğru kararları vermek için bir aralık bırakıyordu. Şimdiyse elektronik postalarla bu iş dakikaların içine sığdığından verilen cevaplar, yapılan seçimler hızdan dolayı her zaman çok doğru olmuyor ve bizleri zor durumlara sokabiliyor. İşte bu sebeple onları cevaplamayı ertelemeyi seçiyoruz. 
• John Perry’e göre ertelemeden vazgeçmenin en iyi yolu ertelemeyenlerle işbirliği yapmak… İyi örnekler ve onların aldıkları iyi sonuçlar, insanları olumlu davranış sahibi olmaya teşvik ediyor. 
• Yine de şunu söylemeden geçemiyor yazar:’’ Sistematik bir şekilde erteleyici olmanın muhteşem ek faydalarından biri de, bazen listenin en üst sıralarındaki bir görevin kendiliğinden yok olması… Bazen de bir işi yapmak için azıcık beklersek o işin nasıl yapılması gerektiğiyle ilgili yararlı bir şeyler öğrenebilir ve o işi daha iyi yapabiliriz.  
• Erteleme akıllıca yapılırsa bir sanat olacağı, yapılmazsa insanın hayatını alt üst edebileceği söylenebilir. 

• Aradaki ince çizgiyi fark etmek ve çizginin ne zaman, neresinde duracağına karar vermek ehil işi… 
• ‘’Ertelemeyi ertele’’ 

ZAMAN YÖNETİMİ İLE İLGİLİ BİR HİKAYE 

Aşağıdaki gerçek hikâye Kellog Business School’da (Northwestern Üniversitesi) İş İdaresi mastır öğrencileri ile Zaman Yönetimi dersi profesörü arasında geçer:   

Profesör sınıfa girip karşısında duran dünyanın en seçilmiş öğrencilerine kısa bir süre baktıktan sonra, “Bugün Zaman Yönetimi konusunda deneyle karışık bir sınav yapacağız” dedi. Kürsüye yürüdü, kürsünün altından kocaman bir kavanoz çıkarttı. Arkadan, kürsünün altından bir düzine yumruk büyüklüğünde taş  aldı ve taşları büyük bir dikkatle kavanozun içine yerleştirmeye başladı. Kavanozun daha başka taş almayacağına emin olduktan sonra öğrencilerine döndü ve “Bu kavanoz doldu mu?” diye sordu. Öğrenciler hep bir ağızdan “Doldu” diye cevapladılar. Profesör “Öyle mi?” dedi ve kürsünün altına eğilerek bir kova mıcır çıkarttı. Mıcırı kavanozun ağzından yavaş yavaş döktü. Sonra kavanozu sallayarak mıcırın taşların arasına yerleşmesini sağladı. Sonra öğrencilerine dönerek bir kez daha “Bu kavanoz doldu mu?” diye sordu. Bir öğrenci “Dolmadı herhâlde” diye cevap verdi. “Doğru” dedi profesör ve gene kürsünün altına eğilerek bir kova kum aldı ve yavaş yavaş tüm kum taneleri taslarla mıcırların arasına nüfuz edene kadar döktü. Gene öğrencilerine döndü ve “Bu kavanoz doldu mu?” diye sordu. Tüm sınıftakiler bir ağızdan “Hayır” diye bağırdılar. “Güzel” dedi profesör ve kürsünün altına eğilerek bir sürahi su aldı ve kavanoz ağzına kadar doluncaya dek suyu boşalttı. Sonra öğrencilerine dönerek “Bu deneyin amacı neydi” diye sordu. Uyanık bir öğrenci hemen “Zamanımız ne kadar dolu görünürse görünsün, daha ayırabileceğimiz zamanımız mutlaka vardır” diye atladı. “Hayır” dedi profesör, “bu deneyin esas anlatmak istediği “Eğer büyük taşları bastan yerleştirmezsen küçükler girdikten sonra büyükleri hiçbir zaman kavanozun içine koyamazsın” gerçeğidir”. Öğrenciler şaşkınlık içinde birbirlerine bakarken profesör devam etti: “Nedir hayatınızdaki büyük taslar? Çocuklarınız, esiniz, sevdikleriniz, arkadaşlarınız, eğitiminiz, hayalleriniz, sağlığınız, bir eser yaratmak, başkalarına faydalı olmak, onlara bir şey öğretmek! Büyük taşlarınız belki bunlardan birisi, belki birkaçı, belki hepsi. Bu aksam uykuya yatmadan önce iyice düşünün ve sizin büyük taslarınız hangileridir iyi karar verin.  Bilin ki büyük taşlarınızı kavanoza ilk olarak yerleştirmezseniz hiçbir zaman bir daha koyamazsınız, o zaman da ne kendinize, ne de çalıştığınız kuruma, ne de ülkenize faydalı olursunuz. Bu da iyi bir iş adamı, gerçekte de iyi bir adam olamayacağınızı gösterir”. Profesör, ders bittiği hâlde konuşmadan oturan öğrencileri sınıfta bırakarak çıktı… 

 VATAN EĞİTİM KURUMLARI  

Psk. Dan. İlhan AVCI

 Okul öncesi dönemde çocuklar okul ortamına ilk girdiklerinde bu yeni ortamın kendi çevresi dışından farklı bir çevre olduğunu ve bu çevrenin uyulması gereken farklı kurallara sahip olduğunu fark ederler. Bu dönemde çocuklar kendi yapılandırdıklarının üzerine yeni bilgileri alırken kendilerini korumayı, başkalarıyla paylaşmayı, haklarına sahip çıkmayı ve başkalarının fiziksel ve duygusal haklarına zarar vermemeyi öğrenirler. Çocukların yaşantısında belirleyici olan bu ilk kurumsal okul deneyiminin çocukların eğitim ve yaşam ortamlarında bilinçli düzenlemeler yapılarak sürdürülmesi çocukların kendi yaşantılarında ve toplumsal düzende daha iyi bir geleceğe sahip olması için gerekli görülmektedir. Sınıfta istenmeyen davranışlar ile başa çıkmanın en önemli adımı ilk olarak sorun davranışı tespit etmek ve nedenlerini bulmaktır. Öğretmenin sınıfta problem oluşturan durumu iyi bilmesi onu ortadan kaldırabilmesini de kolaylaştıracaktır. Aksi takdirde olumsuz-istenmeyen davranışlar sergileyen çocuklar sınıf içerisinde oluşturulmuş öğrenme fırsatlarını bozabilir buna bağlı olarak öğretmenler kendilerini engellenmiş hissedebilirler. Sorun davranışlar ile başa çıkmada her öğretmenin yöntem ve teknikleri farklılık gösterebilir. Fakat temel olarak öğretmenlerin sınıflarının yapısına ve çocukların özelliklerine göre kendi disiplin yöntemlerini geliştirmesi ve uygulaması esastır. Sınıf yönetiminde etkili bir öğretmenden öğrencilerin ilgi, beklenti ve gereksinimlerini tanıması beklenir. Bu nedenle öğretmenlerin sınıf yönetiminde keskin tutumlardan ve emreden tavırlardan uzak durması, öğrencilerin ihtiyaçları doğrultusunda kendi özdenetimlerini kazanmalarını sağlayıcı bir yönetim anlayışı benimsemesi önemli görülmektedir. Sınıf ortamında olumlu bir iklimin olması ve çocukların istenilen davranış değişikliklerini gösterebilmesinin sınıf içinde belli bir düzen oluşturma ve bunun sürekliliğini sağlama ile mümkün olacağı anlaşılmaktadır. Ayrıca çocukların kendilerini önemli ve rahat hissedecekleri ve düşüncelerini kolaylıkla belirtebilecekleri bir ortam oluşturulması da istenmeyen davranışlar ve sınıf içi problemlerin önüne geçmede önemli görülmektedir. Eğer eğitimci sorun olan davranışa yol açan nedenleri ve durumları tespit edebilirse davranışla başa çıkması o denli kolay olacaktır. 

Çocuklarda Davranış Eğitimi

Çocuklar davranışlarını yetişkinlerin tepkilerine göre düzenlerler. Bu nedenle eğitimcilerin çocukların davranışları karşısında verdiği tepkilerin tutarlı olması oldukça önemlidir. Örneğin, her zaman “hayır” denilen ve kabul edilmeyen bir davranışa çocuğun ısrarından kurtulmak için ”evet” denildiğinde çocuk neyin kabul edilebilir neyin edilemez olduğu konusunda bir karışıklık yaşayabilir. Bir sonraki sefer de muhtemelen aynı davranışı tekrarlar. Bu nedenle öğretmen olarak, çocuklardan gelen talepleri, her zaman verdiğiniz tepkilerle cevaplamak önemlidir. 

Destekleyici Tutumun Önemi

Çocukların gelişimini olumlu yönde etkileyen bir tutum olarak bilinen destekleyici tutum sınıf içinde çocukların ihtiyaç duyduğu güven ve huzur ortamının oluşmasında etkilidir. Destekleyici tutum eğitimcinin çocuklar karşısında güç kullanmadığı ya da taviz vermeden çocuklarla sağlıklı iletişim kurmasına destek veren bir yaklaşımdır. Böyle bir ortamda çocuklar kendini rahatça ifade ettikleri için mutludur, dinlendikleri için kendilerini değerli hissederler, keşfetmek ve yeni şeyler denemek için istek duyarlar. Çocukların sınıf ortamında kendilerini mutlu ve güvende hissetmeleri öğrenmelerini desteklediğinden oldukça önemlidir. 

Disiplin ilk olarak ailenin, sonrasında da toplumun içindeki denge ve düzenin sağlanmasında büyük önem taşır. Bu noktada çoğunlukla disiplin kavramı; katı ve cezaya dayalı olarak değerlendirilebilir fakat gerçek anlamda disiplin çocuğun topluma uyumunu sağlamaya ve ilerideki sosyal hayatını sağlıklı bir biçimde oluşturmaya yoğunlaşarak davranışı yönlendirmeyi amaçlamaktadır. Dolayısıyla gerçek anlamda disiplin, kızgınlık ya da sertlik içermez; kararlılık, düzen ve belirlenmiş kurallara işaret eder. Disiplin çocuğa istenilen davranış ve alışkanlıkları öğretmek, kendi kendini denetleme ya da iç denetim olan ahlak gelişimini sağlar. Disiplin bir anlamda çocuğun sahip olduğu sorumluluklarıyla yaptığı hareketlerinin, doğal ve sosyal sonuçlarını kabul etmesidir. Bu da ancak çocuğunun davranışı içselleştirmesi ile sağlanabilir, dıştan gelen bir zorlamayla olmaz. Bu zorlama aileye sadece geçici çözümler sağlayacağı gibi çocuğun bir sonraki istenmeyen davranışını pekiştirir. 

Disiplin ve Cezalandırma Arasındaki Farklılıklar 

-Disiplin: “Dur, bunun yerine başka bir şey yap.” mesajını verirken, cezalandırma: “Sen bunu yanlış yaptın, sen kötü bir çocuksun.” mesajını vermektedir. 

-Disiplin, çocuğun bir sonraki başarısını oluşturmaktadır. Cezalandırma ise tamamen başarısızlığa odaklanmaktadır. 

-Disiplin, hayatın doğru ve yanlışlarını öğrenmektir. Cezalandırma ise, disiplinin olumsuz bölümüdür. 

-Disiplin, düşünce ürünüdür. Cezalandırma, kızgınlık ürünüdür. 

-Disiplin, çocuğun yapabileceğinden fazla bir şey beklemezken, cezalandırma çok şey beklemektedir. 

 İpek Menevşe

Yabancı dil öğrenmek günümüzde bir çok avantajı beraberinde getirmektedir. Yabancı dil öğrenimi kişiye göre farklı seyretmektedir. İkinci dil her yaşta öğrenilebilir fakat her yaşta öğrenimin zorluğu ve hızı farklılık gösterir. Bebekler anne karnında dilin farkındadır ve doğduklarında iki dili bir birinden ayırabilirler. 

   Yapılan araştırmalarda 4 günlük bir bebeğin iki dili bir birinden ayırdığı emzik emme hız ölçümü deneğiyle kanıtlanmıştır. Doğduğunda ana dilinin ve yabancı dilin farkında olan, hayatının hiçbir evresinde bu derece zeki olmayacak ve algıları henüz farklı dünya parametreleriyle tanışmamış küçük canlılardır bebekler. 

Çocuklar Kaç Yaşında Yabancı Dil Öğrenmeye Başlar?

   Dil öğreniminde telaffuz, kelime bilgisi, söz dizim gibi öncüller vardır. Yaş küçüldükçe bu öncülleri gerçekleştirmedeki işleyiş hızlanır ve kolaylaşır. Krashen  2 yaşındaki çocukların beyinlerindeki dil gelişiminin iki yaşında başladığını ve bu gelişimin ergenlik dönemine kadar sürdüğünü açıklamaktadır. Eğer çocuk bu dönemde yabancı dil öğrenmeğe başlarsa yabancı dili de anadili gibi rahatlıkla öğrenebilir. 2 ve 3 yaşta ikinci dilde oluşturulan dil girdisi ileriki yıllarda sınırsız dil çıktısıyla anadil oluşum özelliğine yakınlık göstermektedir. Bu nedenle 2 ve 3 yaş ikinci dil öğrenimi için altın yaşlar denilebilir. 

    Çocuklar yaşam doludurlar ve her türlü keşfe hazırdırlar bu yüzden yabancı bir dilde öğrendikleri sözcükleri oyunlarla, şarkılarla ve büyük bir güdülenme ile öğrendikleri zaman öğrenme yaşantılarına büyüklere oranla daha kolay aktarabilirler. Örneğin dramatizasyon tekniği ile yapılan bir eğitim 5-6 yaş grubu öğrencilerinin kinestetik, müzikal, görsel ve dilbilimsel zekalarını kullanmalarına izin vereceği için oldukça etken olabilir. 4 ve 8 yaş arası çocuklar oyun çağında olduğundan dolayı ikici dil öğretiminin oyunlar aracılığıyla kazandırılması bir avantaj olacaktır. Bu yaş grubu eğiticileri oyun, hikaye ve şarkıları kullanarak öğrencinin algılarını ikinci dile yönlendirebilirler.  Peripheral (gizil) öğrenme erken yaş öğrencilerinde gerçekleştirilebilir. Fakat 12 yaş ve sonrası öğrenenler ne öğrendiklerinin farkındadır ve öğrendiklerini sağlam bir zemine oturtarak devam edebilirler ve bu da öğrenme süresini yavaşlatır. 

   Erken yaşta çocuklarda yabancı dil öğretimi son yıllarda ülkemizde giderek önem kazanmaktadır. Dil bilimciler ve eğitimciler erken yaşta yabancı dil öğretiminin çocuğun bilişsel gelişimine de katkıda bulunacağını belirtmektedirler. Dil öğrenimi; okul öncesinden başlayıp devam eden iletişim kurma, düşünceyi geliştirme ve bilgi aktarma gibi özeliklerinin gelişimine büyük katkı sağladığından oldukça önemlidir.  Anadil edinimi süresince öğrenilen yabancı dil çocuğun sadece hedef dil becerileri geliştirmesini sağlamaz, aynı zamanda anadilindeki edinim sürecini de hızlandırır. Çocuklar küçük yaşta deneyimle kazanmış olduğu özellikleri çok zor unutur. Anadili öğrenme biçimini ikinci kez farklı bir dilde uygulamış olan kişi, üçüncü dili bu sebeple daha kolay öğrenir. Öğrenirken anımsayacakları sayesinde, üçüncü dil öğrenimi de kolaylaşır. 

Oyunların Yabancı Dil Üzerindeki Etkisi Nedir?

   Erken yaşta dil ediniminde oyunlar önceliklidir. Öğretmenin amacı ister dilbilgisi öğretmek , ister yeni kelimeler olsun bütün bilgiler oyunla sunulur. Oyun erken yaşta dil ediniminin olmazsa olmazıdır. Yani anaokulu İngilizce ve oyun, çocuğun zihninde birbirini tamamlayan yapboz olarak görülmelidir. Dersler, öğrencinin dikkatle dinlediği, öğretmenin yönergelerini takip ettiği oyun formatına dayanır. 

   Öğrencinin ikinci dili sevip sevmeyeceği tamamen öğretmene bağlıdır. Dil ediniminde öğretmen çok önemli rol oynar. İkinci dil öğrenmeye yeni başlayan çocuklar için ilk ders çok önemlidir, öğretmen çocuğun zihninde olumlu izlenimler bırakmalıdır.  Oyun formatı ve çocukla birlikte oynamaya istekli öğretmen okul öncesi çocuklar için İngilizce derslerinde iki ana belirleyicidir.  

   Oyun çocuk için ciddi bir uğraş, eğlence, öğrenme ve gelişim kaynağıdır. Oyun zorunluluk haline getirilmediği sürece, zevkli ve keyiflidir. Dünyanın her yerinde, her döneminde ve kültürde oyun oynanır. Bu yönüyle oyun evrensel bir özelliğe sahiptir ve bireyin bilişsel, fiziksel, duygusal ve sosyal gelişim alanlarını destekler (Erden ve Alisinanoğlu, 2002: 42). Oyunlar öğretmenin repertuarının önemli bir parçasıdır. Her ne kadar oyunların temel amacı bireyleri eğlendirmekse, dil öğrenme sürecinde oyunun amacı öğretilen konuyu pekiştirmektir. Oyun süresince öğrenciler amacı açık bir biçimde ortaya konmuş olan eğlenceli bir ortamda bulunurlar. Öğrenciler oyun ile o kadar iç içe olurlar ki, dil öğrenme ile karşı karşıya olduklarını bile unuturlar (Shaptoshvili, 2002: 34).  

Oyun sınıfta dilin amaca dönük kullanımında heyecanlı bir ortam sağlar. Öğrenci, dil oyunlarında yapılan işin belirli bir sıraya göre yapıldığını görerek, oyunu belli kurallara göre oynama gerektiğini kabul eder. Bu durum ise sınıf ile öğrencinin kendi çevresi arasında bir bağ kurar (Prasad, 2003; Tosta, 2001). Larsen-Freeman (1986) etkili yabancı dil öğrenme ortamı oluşturmada oyunun önemini vurgulamakta ve oyun ile öğrencilerin gerçek iletişim ortamını yaşadıklarını belirtmektedir. Oyun ile yabancı dil öğretiminde öğrencide gerçekleşmesi beklenen bazı durumlar söz konusudur. Uchida (2003) bunları şöyle sıralamaktadır;  

1. Öğrenciler oyun oynamanın sonucunda yeni kelimeler öğrenmelidir. 
2. Oyun oynanırken, yeni ve yararlı İngilizce ekspresyonları öğrenmelidirler. 
3. Oyun süresince öğrenciler İngilizce düşünebilmeliler. 
4. Oyun oynama öğrenciler arasında karşılıklı etkileşimi sağlamalı ve ilerletmelidir. 
5. Öğrenciler oyun oynarken birbirlerine ve öğretmene karşı iyi davranışlar ortaya koymalılar. 

Yabancı dil öğretiminde kullanılacak oyunların seçiminde belli noktalara dikkat edilmelidir. Bunlar şöyle sıralanabilir; Oyunlar öğrencilerin motivasyonunu sağlamalı ve ilgilerini çekmeli ve öğretim programının içeriği ile uyum içinde olmalıdır. Oyunlar öğrencilerin yaşına uygun olmalı, farklı öğrenme biçimlerini uygulamalı ve dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerilerini birbiri ile bütünleştirerek otantik dil kullanılmalıdır. Oyunlar öğrencilerin dil ile ilgili önceki bilgilerine dayanmalı ama daha çok ve daha yeni bilgilere ulaşmalarını da sağlamalıdır. Oyunlar dikkatle hazırlanmalı, oyunun amacı ve kuralları öğrencilere dikkatli bir biçimde açıklanmalıdır. (Prasad, 2003). 

Ataköy Vatan Çocuk Anaokulu 

1. Şenat / G. Özmen

İngilizce Öğretmenleri

Eğitimde temel gaye çocukları özgüvenli, girişimci ruha sahip şekilde yetiştirmektir. Peki çocuklarda özgüven nasıl geliştirilir? Öncelikle çocukların kendi benlikleri ilgili ne düşündüklerini öğrenmek gerek. Kendilerinin hakkında olumsuz fikirleri varsa bu durumun sebeplerini çocukların sorgulamasını sağlayarak işe başlayabiliriz. Tabi ki ailelere de burada önemli bir görev düşüyor. Anne ve babaların çocukları hakkındaki fikirleri, izlenimleri çocuklarında kendi hakkındaki fikirlerini ve izlenimlerini etkileyen en önemli unsurdur. Ailelere çocuklarını yetiştirirken ‘sen yapamazsın, bu çok zor sana yardımcı olayım, sen daha küçüksün, büyüyünce yaparsın’ gibi cümleleri kullanıyorsa çocuğun özgüvenini ciddi manada zedeleyebilir. Çünkü çocuklar hayatındaki önemli kişilerin kendileri hakkında ne düşündüklerine önem verir. Bu önemli kişiler çocuklara verdikleri mesajlarla onların gelişimlerini şekillendirebilir. Çocuklara gelişim dönemine uygun yapabileceği görevler vererek özerkliğe teşvik ederek çocuğun özgüvenini geliştirmek mümkündür. Aynı zamanda çocukları destekleyerek teşvik ederek ‘sen yaparsın’ tarzı cümleler kurarak çocukları motive etmek mümkündür.  

Çocukların kendi beden algıları, kaygı düzeyleri ve internet kullanımı da özgüven gelişimini etkiler. Çocuk kendi bedeninden utanmamalı. Kendi bedeni hakkındaki olumsuz düşüncelerini akranlarına hissettirdiğinde akranlarından zorbalık görebilir. Böyle durumlar yaşandığında müdahalede öncelik zorbalığa uğrayan çocuğu kendi bedeni ile barıştırmak olmalıdır. İnternet kullanımına değinecek olursak günümüzde çocuklar internet ile büyüyor. İnternet, teknoloji varken doğdular. İnternet onların birer parçası haline geldi. İnternette kendi hayatlarında hiç görmedikleri hayat tarzlarını, fikirleri, başka dünyaları keşfediyorlar. Kendi gerçek hayatları ile sanalda gördüklerini karşılaştırıp sahip olduğu imkanları küçümsediğinde onda doğal olarak özgüven zedelenmesi gerçekleşir. Bu durumdan korumak için de internet kullanımına aile kontrolü gerekebilir. Çocuklar kaygılarını ifade ederken çekinmemelidir. Peki neden çocuklar kaygılarını ifade ederken çekinir? Bu sorunun en önemli cevabı çocukta yargılanma küçümsenme korkusudur. Kaygılarını ailesine ya da öğretmenlerine ifade ettiğinde doğru karşılık bulamazsa bir daha bu kaygılarını ifade etmez ve bu kaygılar giderek büyür ve çözümlenemez. Burada eğitimcilere ve ailelere çok büyük sorumluluk düşüyor. Çocukları yargılamadan onlarda kaygı uyandıran durumları değerlendirmek özgüven gelişimlerini olum yönde etkiler. 

Çocuk Gelişiminde Ailenin Etkisi

Özgüven gelişiminde aile ile iletişim de bir başka etkili faktördür. Çocuk ailesi tarafından destekleniyorsa, anlaşıldığını hissediyorsa ailesi ile konuşmada sıkıntı yaşamıyorsa derdini sıkıntısını yapmak istediklerini ailesine çekinmeden söyleyebiliyorsa ve karşılığında destekleniyorsa bu durum çocukların özgüvenini geliştirmede çok etkilidir.

Eğitim Hayatında Çocukların Hedefleri

Eğitim hayatı başladığında çocuklar hedef oluşturarak yetiştirilir. Her çocuğa büyüyünce ne olmak istersin gibi sorular sık sık sorulur. Gelişim dönemleri değiştikçe çocukların da cevapları değişir ve bu cevaplar giderek gerçekçi bir hal almaya başlar. Çocuklar kendilerini tanıdıkça ve çevreden aldıkları mesajları değerlendirdikçe gerçekçi hedefler oluşturmaları beklenir. Kendilerine belirledikleri hedefler imkan dahilinde değilse yapabileceklerinin çok üstünde ise başarısızlık hissi doğuracağından bu durum özgüveni ciddi manada zedeleyebilir. Ailelerin yapması gereken çocukları her şekilde desteklemek ve gerçekçi hedef oluşturmalarına yardım etmektir. Hedeflere ulaşmada inanç kavramını da unutmamak gerekir. Kendine ve başarabildiklerine inanan çocukların başarma olasılığı da yüksektir. Ailelerinde de bu hedeflere ulaşmada en az çocuk kadar inançlı olması da önemlidir. 

İngiliz dilinde stres: İnsan tecrübesi 

TDK’ da stres: Ameliyat şoku, travma, soğuk, heyecan vb. etkenlerin organizmada, iç organlarda, metabolizmada oluşturduğu bozuklukların tümü  

Fizikte stres: Herhangi bir nesne ya da sisteme dışardan uygulanan bir güç 

Psikolojide stres: Çevreden bireye yöneltilen, onda kaçınılmaz ve otomatik denebilecek bir gerilim yaratan olaylar 

Stresin Nedenleri İki Genel Grupta Toplanmıştır  

Dışsal Nedenler: Hasta olmak, Ölüm, Başarısızlık, Eleştirilmek vb…  

İçsel Nedenler: Stresimizin büyük kısmını bizim üzüntülerimiz oluşturmaktadır. 

 STRESLE BAŞETME  

Stresi kontrol etmenin ilk adımı onu tanımaktır. Başlangıç olarak, her tür stres kötü değildir. Aslında, bazı küçük zorluklar olmasa hayatımız ne kadar tekdüze ve sıkıcı olurdu. Bu sağlıklı ve normal bir durumdur; bizi mutlu kılar ve motive eder. Bazı insanlar bunu ‘pozitif stres’ olarak adlandırır. 

Negatif stres’i ise, üzerimizde çok fazla baskı hissettiğimiz ve bunların üstesinden gelemeyeceğimizi düşündüğümüz zamanlarda yaşarız. Stres hem kısa hem uzun vadeli yaşanabilir. İki tür stres de sağlığınızı etkileyecektir.  

• Karşılaştığımız küçük zorluklar, bir savaşım veya yük halini aldığında 
• Küçük meselelerde veya hayatımızın genelinde kontrolü yitirdiğimizi hissettiğimizde 
• Diğer insanların davranışları karşısında kendimizi yılmış hissettiğimizde 

• Çevremizdeki bir veya birkaç kişiyle devamlı tartışma halinde olduğumuzda 

 Kendimizi stresli hissederiz.  

Şimdi Stresi Tanıyabilir Misiniz? 

Stres çoğunlukla başımıza gelenlerin sonucunda yaşadığımız bir histir. Stresle sonuçlanabilecek durumları inceleyelim. 

STRESİN YAŞANDIĞI BAZI DURUMLAR 

• Geç kalmak, örneğin sınava, okula, eve. 
• Beklemek, örneğin internet sırasında, hamburgercide 
• Birkaç insanın birden isteklerini yerine getirmeye çalışmak. 
• Arkadaşlarla ilişkilerdeki problemler. 
• Başımıza gelen şeyler karşısında kontrolümüzü yitirmek. 

• Kendini tekrarlayan, sıkıcı işler. 
• Çok fazla veya çok az işimizin olması. 
• Çalışmak için bir araya gelmek. 

Stresin Belirtileri Nelerdir?  

Fiziksel Belirtiler: Uyku düzeninde değişiklik, çarpıntı, baş ağrısı, sırt ağrısı gibi çeşitli ağrılar, iştah değişiklikleri, bitkinlik, sindirim zorluğu, çeşitli mide-bağırsak bozuklukları, gürültüye, sese karşı aşırı duyarlılık. 

Duygusal Belirtiler: Huzursuzluk, sıkıntı, gerginlik, tahammülsüzlük, sinirlilik, neşesizlik, durgunluk, kayıtsızlık, kendine güvensizlik, değersizlik ve yetersizlik duyguları. 

Zihinsel Belirtiler: Unutkanlık, konsantrasyon güçlüğü, ilgisizlik, matematiksel hatalarda artış, zihinsel durgunluk, olumsuzluklara odaklanma. 

Davranışsal Belirtiler: Alışılmış davranış biçimlerinde değişiklik, kararsızlık, yanlış kararlar verme, geç kalma, düzensizlik, sosyal hayatın yoksunlaşması, aşırı hayal kurma, sigara ve alkol tüketiminin artması, kişilerarası ilişkilerde sorunlar.  

STRESLE BAŞAÇIKMA 

Başa çıkma kişinin stres yaratıcı faktörleri önleme ya da üstesinden gelme çabasıdır. Kişiler stres tepkisini azaltmak için çeşitli yöntemler kullanırlar. Bunların bir kısmı olumlu, bir kısmı da olumsuz, etkisiz yöntemlerdir 

Gevşeme teknikleri: Bu yöntemin temel amacı sinir sisteminin gerilimini azaltmak ve tüm bedeni denetim altına almaktır. Gevşeme egzersizleri önce kaslardaki gerginliği azaltarak, dolaylı yoldan kalp atışının, kan basıncının ve solunumun yavaşlamasını ve tüm bedende derin bir rahatlamayı sağlar. 

Fiziksel egzersiz: Spor yapmak stresle baş etmede en etkili yöntemlerden biridir. Egzersiz kas gücünü ve dayanıklılığı geliştirir, gerilimi hafifletir, bedenin genel fizyolojik koşullarını iyileştirir. 

Doğru beslenme: Stres yaratıcı faktörlerden biri de beslenme alışkanlıklarımızdır. Bazı besinler sempatik sinir sisteminin ortaya çıkardığı stres tepkilerini doğrudan uyararak veya yorgunluğu ve duyarlılığı arttırarak stres oluşumuna katkıda bulunur  

Olumlu ve yapıcı düşünme tarzını öğrenme: Stresli durumlarda kişinin kendisine söylediği olumsuz sözler, o olay sırasında hissedilen gerginliği arttırmaktadır. Olumsuz ve kişinin kendisine zarar veren düşünce tarzı stresle baş etmemizi zorlaştırır. Bu yüzden stres düzeyimizi azaltmada olumsuz düşüncelerimizin farkına varmayı ve bu düşüncelerin yerine daha gerçekçi, daha olumlu düşünceler koymayı öğrenmek oldukça etkili bir yöntemdir. Bu şekilde düşünerek daha etkili problem çözme yöntemlerini bulabilir ve stres düzeyimizi azaltabiliriz. 

Stresi azaltmaya yönelik 10 yararlı yöntem vardır 

• Kafein alımını bırakmak veya azaltmak 
• Düzenli egzersiz 

• Meditasyon/gevşeme 
• Boş zaman değerlendirmesi, hobiler edinmek 
• Düzenli Uyku 
• Gerçekçi beklentiler 
• Yeniden bilişsel yapılandırma 

• İnanç sistemi 
• Destek sistemi 

BİR HİKAYE 

Profesör öğrencilerine “stres yönetimi” konusunda ders veriyordu. Su dolu bardağı kaldırıp öğrencilerine sordu “Sizce bu su dolu bardağın ağırlığı ne kadardır?” Cevaplar 200 gr. ile 400 gr. atasında değişti. Bunun üzerine profesör şöyle dedi; “Gerçek ağırlık fark etmez. Fakat durum, bardağı elinizde ne kadar süreyle tuttuğunuza göre değişir. Eğer; Bir dakikalığına tutarsam problem yok. Bir saatliğine tutarsam sağ kolumda bir ağrı oluşacaktır. Eğer bir gün boyunca tutarsam ambulans çağırmak zorunda kalırsınız. Aslında ağırlık aynıdır ama ne kadar uzun tutarsanız size o kadar ağır gelir” “Eğer sıkıntılarımızı her zaman taşırsak, er ya da geç taşıyamaz duruma geliriz, yükler gittikçe artarak daha ağır gelmeye başlar. Yapmamız gereken bardağı yere bırakıp bir süre dinlenmek ve daha sonra tutup tekrar kaldırmaktır. “Yükümüzü ara sıra bırakmalı, dinlenip tazelendikten sonra tekrar yolumuza devam etmeliyiz… 

VATAN EĞİTİM KURUMLARI 

Psk. Dan. İlhan AVCI 

 ‘IQ’ ile ölçülen zeka, insanların okul ve iş yaşamındaki başarısını belirleyen değişmez bir etken midir? Öyleyse, neden yüksek IQ’lu insanlar, ortalama IQ’ya sahip insanlara göre hayatta daha başarısız olabiliyor? 

Duygusal Zeka ( EQ) Nedir?  

Duygusal zekâ veya yaygın İngilizce ifade edilişiyle EQ, bir insanın kendisine veya başkalarına ait duyguları anlama, sezinleme, yönetme ve yönlendirme yetisi, kapasitesi ve becerisinin ölçümünü tanımlamaktadır. Aynı zamanda EQ; bireyin stresi azaltmak için olumlu şekillerde duygularını yönetme, etkili iletişim, zorlukların üstesinden gelme, çatışmayı etkisiz hale getirme, güçlü ilişkiler kurma, başarılı kariyer ve kişisel hedeflere ulaşmasında yardımcı olan yeteneğidir. 

Araştırma bulgularına göre, duygusal zeka yoksunluğu, kişinin aile yaşamından mesleki başarısına, toplumsal ilişkilerinden sağlık durumuna kadar birçok alanda çok kötü sonuçlar doğurabiliyor. Duygusal zeka, doğuştan gelen bir özellik değildir, insan beyninin yapısı dolayısıyla, çocuklukta alınan duygusal dersler, yaşam boyunca davranış tarzını belirler. 

Zihinsel yeteneklerin ölçümünde bilgi ve zeka arasındaki fark oldukça açıktır. Psikolojik araştırmaların ışığında zeka seviyesi ölçümü veya IQ testleri, zihinsel biliş kapasitesinin değerlendirilmesinde güvenilir bir ölçüttür ve zaman içinde sabit kalır. Duygusal zekâ veya EQ’nun ölçümünde ise duygusal bilgi veya tecrübe ile zeka arasındaki fark oldukça belirsizdir. Bu nedenlerle güncel EQ tanımlamaları uzmanların aralarında uzlaşamadıkları bir konudur. Bazı uzmanlar (Bradberry ve Greaves 2005) EQ’nun değişken, zamanla kazanılabilen ve artabilen bir yeti olduğunu iddia ederlerken; diğerleri (örneğin Mayer) EQ’nun sabit olduğunu ve artırılamayacağını öne sürmektedirler. 

Duygusal Zeka Nasıl Gelişir? 

Duygusal Zeka (EQ), bilişsel zekadan (IQ) farklı olarak, geliştirilebilen bir zeka türüdür. Bunun için birincil ihtiyaç, istekli, kararlı olmak ve pratik yapmaktır. Göz ardı edilmemesi gereken çok önemli bir nokta vardır ki, o da duygusal zeka, ancak bilimsel yöntemlerle geliştirildiğinde sürdürülebilir bir fayda sağlar.  

Duygusal zekâ, profesyonel hayatı etkiler mi? Evet etkiler. Yapılan araştırmalar sadece IQ başarısının işte başarı getirmediğini beraberinde EQ yani duygusal zekanın da olması gerektiğini gösteriyor. Bunu basit bir örnekle açıklayalım mesela. Sınava hazırlanıyorsunuz… Her şey ezberinizde, kitaplar sular seller olmuş. Mental olarak sınava hazırsınız ve şu ana kadar aksi giden hiçbir şey yok. Sınav günü geliyor. Sınav kâğıdı önünüze geliyor ve birden heyecan basıyor; eliniz ayağınıza dolaşıyor ve bildiğiniz bir şeyi bile hatırlamaz hale geliyorsunuz. İşte duygusal zekâ burada devreye giriyor. Çünkü aynı zamanda stres yönetimi de duygusal zekanın içine giriyor. Her koşul yerindeyken bir heyecan ve iyi yönetilemeyen stres yönetimi nedeniyle başarısızlık geliyor. Yine yapılan başka bir araştırma gösteriyor ki bütün iş kollarında başarının %58’lik bir payı duygusal zekâ kaynaklı. 

Araştırmalar duygusal zekası yüksek olan kişilerin yaşamda hem başarılı hem mutlu olduğunu ortaya koyuyor. İnsan ihtiyaçları uzun yıllardır çeşitli disiplinler tarafından çalışılıyor. Tüm disiplinlerin neredeyse ortak noktaya geldiği Maslow ihtiyaçlar beklentisi, işyeri dinamiğinde de geçerli. Yani insan temel fizyolojik ihtiyaçlarını karşıladıktan sonra bulunduğu ortamda anlaşılmak, sevgi görmek, ait hissetmek istiyor. Duygusal zeka temelde kişinin kendisinin ve iletişimde olduğumuz kişilerin duygu, düşünce ve davranış yapısını anlayabilme becerisi katar. Bunun da ilerisine giderek bu durumu yönetmemizi de sağlar. Bunu yaptığınızda ise karşınızdaki kişiyi kendisini anlaşılmış, değer verilen hissettirirsiniz ve kişi ihtiyacına hizmet eden bu ortamlarda bulunmayı tercih eder, daha mutlu ve etkin çalışır. Konuyla ilgili yapılan araştırmalar, kendisini işyerine ait hisseden ve önemsenen çalışanların tamamına yakınının şirketlerine bağlı olduğunu gösteriyor. Rakamsal bir araştırma sonucu vermek gerekirse, CA Global tarafından yapılmış araştırma duygusal zekayı %18 yükseltirseniz, karlılığın %150 arttığını ortaya koyuyor. Ve yine başka bir araştırma da çalışanların sözünü ettiğim ihtiyacına işaret ediyor. Gallup 2018 araştırmasına göre dünya çapındaki çalışanların sadece %15’i işe bağlı ve en öncelikli beklentileri fark edilmek, ait hissetmek ve güçlendirilmek. Bu önceliklerin sunulabileceği yol onları fark edilen, değerli ve “onlar için düşünülüyor” hissiyatına getirmektir. Bu da bize duygusal zeka yetkinliklerini işaret ediyor.  

Duygusal Zeka Özellikleri Nelerdir? 

Duygusal zekaya sahip insanların genel olarak barındırdıkları özellikleri birkaç maddede toplayabiliriz. 

*Empati yetenekleri yüksektir! Duygusal zekaya sahip olan insanların en dikkat çekici özelliklerinden biridir empati. Olayları karşındakinin bakış açısıyla görebildikleri için verdikleri kararlar genellikle doğrudur. Bencil yaklaşımlardan uzak dururlar ve böylece sosyal bir varlık olabilme konusunda ilk adım atılır. 

*Çözüm odaklıdırlar! Onlar için sorun değil çözüm önemlidir. Sorunları yük edip altında ezilmek yerine hemen durumu anlayıp çözüm yoluna giderler. Sorunlardan sürekli olarak yakınmanın, durumlardan her daim şikâyet etmenin onlara bir getirisi olmadığını bilirler. Bu nedenle sorunlara odaklanıp mutsuz olmak yerine çözüme odaklanıp hayatta mutlu olmaya odaklanırlar. 

*Motivasyonları yüksektir! Çünkü ne yapmaları gerektiğini, kendi duygu ve düşüncelerine nasıl yön vermeleri gerektiğini bilirler ve bu da motivasyonlarını yüksek kılar. Çözüm odaklı da olduklarından kolay kolay motivasyon kabiliyetleri kırılmaz. Hal böyle olunca da başarı gelir. 

*Günah keçisi aramazlar! Başarısızlıklarından dolayı başkalarını suçlayıp kendilerini görmezden gelmezler. Elbette bu demek değil ki kendilerinde suç aramazlar. İğneyi başkasına çuvaldızı kendilerine batırırlar ancak bunu yaparken ne kimseyi suçlarlar ne kendilerini yererler. Yapılan hataların, yanlış tercihlerden kaynaklandığını bilirler ve kabul ederler. 

*Her şeyi kontrol edemeyeceklerini bilirler! Kontrol delisi değillerdir. Her şeyi kendilerinin yapamayacaklarını bilirler. Ne kadar uğraşsalar da bazı şeyleri kontrol edemeyeceklerinin bilincindedirler ve bu konuda kendilerini rahatlatırlar. Böylelikle strese girmezler ve paniğin getirdiği hatalara düşme oranları azalır. 

*Hataları tecrübe olarak görürler! Aynı zamanda hata yapmaktan da korkmazlar. Başarısızlıkları tecrübe olarak görürler. Başarısız olma korkusuyla kendi konfor alanlarını sıkıştırmazlar, kendilerini bu duruma hapsetmezler. Her şeyi tecrübe olarak görürler ve durumların arasında sıkışmak yerine çıkış yolu bulmak için uğraşırlar.  

Duygusal Zeka Nasıl Geliştirilir? 

1920’lerden bu yana üzerine araştırma yapılan IQ kavramını zaten hepimiz biliyoruz. İnsanların matematik becerisi, dil yeteneği, hafıza, mantık yeteneği gibi özelliklerini ölçmek için kullanılan bir kavramdır. Fakat, 21.yüzyılda yapılan araştırmalar, hayatta kalabilmek için IQ’nun tek başına yeterli olmadığı, IQ’nun yanında EQ adı verilen duygusal zekanın da gelişmiş olması gerektiğini ortaya koymaktadır. 

*Duygularınızı tanımlayın 

Çoğu insan duyguları hakkında konuşmaktan hoşlanmıyor. Fakat baktığımızda birçok kararı duygularımızla veriyoruz. Duygularınızı geçiştirmek yerine onları tanımlamak EQ’nun gelişimi açısından oldukça önemlidir. 

*Duygularınızın yargılarınızı nasıl etkilediğini düşünün 

Duyguların düşünce ve davranışları nasıl etkilediğini düşünmek, herhangi bir durumu iyi kavramanızı sağlar. Daha iyi kararlar vermek için duygularınızın yarattığı sonuçlar üzerinde durabilirsiniz. 

*Duygularınızın sonuçlarını kabullenin 

Hiçbir insanın nasıl davranması gerektiğini yönetemeyiz. Fakat birey olarak duygularımızı yönetebilmemiz gerekiyor. Bunun için yapılacak en önemli şey ise duyguların sorumluluğunu almaktır. 

*Başka insanların duygularını anlamaya çalışın 

Konfüçyüs, ‘İletişim, söylenmeyeni anlamaktır’ diye yazmıştır. Gerçekten de öyle. Günlük yaşantılarda karşımızdaki insanın duygularını anlamamız, onunla kurduğumuz iletişimimizi de belirleyecektir. 

*Soğukkanlı olun ve stresinizi yönetin 

Hepimiz hayatımızda stresli durumları belirli oranlarda deneyimlemişizdir. Stresli durumlar karşısında hazırlıklı olmak ve ona olan bakış açımız, bu durumu yönetebilmemizi sağlıyor. Baskı altında olduğumuzda aklımızda tutmamız gereken en önemli şey sakinliğimizi korumamız ve serinkanlı olmamızdır.  

*Kendinizi ifade edebilme yeteneğinizi geliştirin 

Bizim için önemli konularda duygularımızı açıkça ifade edebilmek bizi biz yapan olgulardan bir tanesidir. Bu şekilde, ilişki içerisinde bulunduğumuz insanlarla ilgili duygusal konularda nerede durmamız gerektiği ve onların nerede durmaları gerektiğini, bizim kabul edilebilir ve tolere edilebilir sınırlarımızı net şekilde ifade edebilmemizi sağlar. 

*Zor kişiler karşısında soğukkanlı olun 

Çoğumuz hayatımızda mantıksız insanlarla karşılaşabiliriz. Evde ya da iş yerinde onların tacizlerine de maruz kalabiliriz. Bu kişinin bütün günümüzü mahvetmesi olağandır. Böyle durumlarda proaktif olun ( sakinleşin, makul ve öngörülü olun, kişiselleştirmeyin, anladığınızı ifade edin)  

*Duygularınızı doğru ifade edebilme yeteneğinizi geliştirin                

Duyguları karşı tarafa doğru şekilde ifade edebilme yeteneği, iletişimin devamlılığını ciddi oranda etkiler. Samimi duygularınızı karşı tarafa ne kadar doğru iletirseniz, karşı taraf da aynı samimiyetle size geri bildirim yapabilecektir.   

Özlem AZARGÜN  

Vatan Eğitim Kurumları Anaokulları Koordinatörü 

Vatan Ataköy Anaokulu Müdürü 

Sağlık sektörüyle beraber pandemi sürecinde en çok yara alan sektör eğitim sektörü oldu. Bizler Vatan Eğitim Kurumları olarak bu süreçte öncelikli olarak öğrencilerimizde gözlemlediğimiz öğrenme kayıplarını gidermeye yönelik plan ve programlara ağırlık verdik. Bununla beraber VATAN AİLESİ olarak eğitim alanında ortaya koyduğumuz projelerle de bizim öğrencimiz olmasa da birçok öğrenciye hem akademik anlamda hem de sosyal-duygusal alanda destekler verdik vermeye de devam ediyoruz. Bilindiği üzere özel okullar gelecek yıl ki plan ve programlarını bu yılın ortasından itibaren yapmaya başlarlar. Dolayısıyla da kayıt süreçleri de erken kayıt avantajlarıyla beraber Ocak-Şubat ayları itibariyle başlamış olur. Bizim öncelikli hedefimiz okul ve kurslarımızda iç kayıt süreçlerini Ocak-Mart ayları arasında tamamlayıp ailemize yeni katılacak olan öğrencilerimize yönelik uyum ve düzeylerine uygun çalışmalar yapmak olacaktır.

• Kaç il ve ilçede okullarınız bulunuyor? Yeni dönemde hangi lokasyonlar eklenecek?

Vatan Eğitim Kurumları olarak yola çıktığımızda en büyük hedefimiz Vatan Bayrağını Türkiye’nin her bölgesinde dalgalandırmaktı. Ancak son iki yıldır pandeminin etkisiyle yaşanan sıkıntılardan dolayı Franchising sürecine ara vermek durumunda kaldık.  Şuan Türkiye’nin farklı bölge ve illerinde olmak üzere 39 kurumumuzla hizmet veriyoruz. Yeni Eğitim Öğretim Döneminde Ege Bölgesi ve Akdeniz Bölgesi başta olmak üzere; Türkiye’nin birçok bölgesinde yeni şubeler açmayı planlıyoruz.

• Niceliksel ve niteliksel büyüme arasındaki dengede neleri göz önünde tutuyorsunuz?

Eğitim sürecinin en önemli boyutu eğitim kalitesidir. Dolayısıyla bir eğitim markası olarak en büyük hedefimiz bizlere güvenerek çocuklarını bize emanet eden velilerimizin beklentilerini karşılamak ve öğrencilerimizin hem akademik anlamda hedefledikleri başarılara ulaşmalarını sağlamak hem de uyguladığımız yabancı dil, kültür sanat çalışmaları, sportif faaliyetler ve etkin rehberlikle öğrencilerimizin; özgüven, kendini ifade etme, problem çözme, işbirliği vb. noktalarda kendilerini geliştirmelerini sağlıyoruz. Bunları sağladığınızda kurumlarınız nitelikli büyümenin yanında niceliksel olarak da büyümeye devam edecektir. Bizler için bu anlamda kurumlarımızda yetişmiş nitelikli insan kaynağının olması çok önemli. Bu nedenle yöneticilerin ve öğretmenlerin eğitimi önceliklerimizdendir. Kurduğumuz Öğretmen Akademileriyle sene içinde birçok kez hizmet içi seminerlerle bünyemizde çalışan öğretmen ve idarecilerimize yönelik eğitimler gerçekleştiriyoruz.

• Özel öğretimin genel eğitim içindeki payının artması için kurumlar nasıl hareket etmeli? Eğitimde büyümenin temel stratejileri ne olmalı?

Dünyanın birçok gelişmiş ülkesinde olduğu gibi bizim ülkemizde de özel öğretim ihtiyacı yadsınamaz bir gerçek. Dolayısıyla özel öğretimin genel eğitimde ki payının artması hem devlet okullarında öğrenci sayılarını düşmesi anlamında hem de rekabet anlamında tüm kurumlarımızı geliştirecektir. Bu bağlamda özel okullar ortaya koyacakları plan ve programlarla, modern ve yenilikçi öğrenim yaklaşımları, yabancı dil, robotik kodlama ve STEM eğitimi, kültür sanat çalışmaları, sportif faaliyetler, teknolojik imkanlar ve rehberlikle cazibe merkezi haline gelmelidirler. Eğitim öğretimde başarıya ulaşmak için tüm eğitim paydaşlarının özel ve devlet ayrımı yapmadan ortak hareket etmesi gerekir.  Bunun içinde eğitime kendini adamış girişimcilerin bu işi sahiplenmesi, Milli Eğitim Bakanlığının bu işi kontrol etmesi ve geleceğe dair sağlam paradigmalar geliştirmesi son derece önemlidir.

• Türkiye’nin yaşadığı ekonomik sorunların özel okul sektörü üzerindeki etkilerine yönelik düşünceleriniz ve çözümleriniz hakkında neler söyleyebilirsiniz?

Pandemi sürecinde okulların en uzun kapalı kaldığı ülkelerden biri de ülkemiz oldu. Bu süreçte sınırlı sürelerle verilen uzaktan eğitime bazı öğrenciler neredeyse hiç faydalanamadılar.  Özel okullar devlet okullarına göre uzaktan eğitim sürecini bir nebze de olsa daha başarılı ve yoğun olarak sürdürebildiler.  Ancak okullar açıldığında öğrencilerde hem akademik anlamda çok ciddi gerilemeler yaşandığı hem de sosyal-duygusal gelişim düzeylerinin neredeyse iki yıl öncesinde kaldığı dolayısıyla bu yaşanan hasarların çok daha uzun zamanda onarılabileceği gerçeğiyle karşılaştık. Pandemi sürecinden dolayı özel eğitim sektörü en çok yara alan sektörlerin başında geldi. Bu süreçte hem sağlık kaygısıyla hem de yaşanan ekonomik sıkıntılardan dolayı birçok veli öğrencisini özel okullara göndermedi. Dolayısıyla özel okula giden öğrenci sayısının düşmesinden kaynaklı kapanan ya da devreden kurumlar oldu.  Ancak özellikle pandemi döneminde iyi eğitim veren öğrenci ve velilerini memnun eden okullara olan talebin birçok kuruma göre daha fazla olduğunu da gözlemliyoruz.  Burada asıl sorun özel eğitim sektörünü sadece ticari bir yatırım olarak gören girişimcilerin aradıklarını bulamadıkları zaman başka alanlara geçmeleri. Bu nedenle her ne kadar özel okulların yaygınlaşmasını arzu etsekte; özel okul açılışlarının belirli kural ve kaidelere bağlanması iyi bir kontrol mekanizmasının devreye sokulması hem eğitimde kalitenin artmasını sağlayacaktır hem de geleceğimiz olan çocuklarımızın güvenilir ellere teslim edilmesi anlamında elzemdir.

• Devletin eğitimdeki yükünü hafifleten özel okul sektörünün yaşadığı sorunlara yönelik devlet hangi adımları atmalı?

Eğitimi özel ya da devlet diye ayırmanın yanlış olduğu kanaatindeyim. Eğitim bütün olarak ele alınması gereken en önemli alanlardandır.  Ancak devlet okullarında aradığını bulamayan, kalabalık sınıflarda çocuğu okusun istemeyen ya da öğrencisinin daha iyi bir eğitim almasını isteyen veliler öğrencilerini devlet okulları yerine özel okullara göndermeyi tercih etmektedirler. Dolayısıyla özel okullar aslında devletin sırtındaki yükü hafifletmektedirler. Bu nedenle devlet bu konuda özel okulculuğu teşvik edici olmalıdır.  Eğitimde KDV oranın kaldırılması başta olmak üzere özel okula kayıt düşünen velilere ekonomik durumları baz alınarak öğrenci teşviki verilebilir.

KAYIT TAKVİMİ

• 2022-2023 eğitim-öğretim kayıt döneminde nasıl bir planlama belirlediniz?
• Kayıt dönemi takviminizi kategorilendirebilir misiniz?

Türkiye’nin dört bir yanındaki okul ve kurslarımızda iç kayıtlarımızı Ocak ayı itibariyle başlatmış olduk ve iç kayıt dönüşümlerimizi tamamlama noktasındayız. Velilerimizin bizlere güvenerek bizlerle devam ediyor olmaları bizim için son derece önemlidir. Dış kayıt sürecine ise Ocak ayında yapmış olduğumuz Bursluluk Sınavıyla startını vermiş olduk. Bu süreçte velilerimizin yararlanması için uyguladığımız erken kayıt avantajlarımız var. Velilerimizin hem sınırlı sayıdaki kontenjanlarımızdan yararlanması hem de ekonomik anlamda daha avantajlı fiyatlarla kayıt olabilmeleri için kurumlarımıza bekliyoruz.

• Bursluluk sınavlarını ne zaman uygulayacaksınız? Sınav sonuçlarına göre ne tür avantajlar sunuyorsunuz?
• Ocak Mart dönemi olmak üzere iki ayrı Bursluluk sınavı yapmayı planlıyoruz. Bu sınavlarda başarı sağlayan öğrencilere belirli oranlarda yüzde %’e varan eğitim bursu veriyoruz.

GELECEĞİN EĞİTİMİ

• Metaverse kavramının eğitim sektörüne etkileri hakkına ne düşünüyorsunuz? Bu çerçevede geleceğin eğitimini nasıl görüyorsunuz?

Metaverse kavramı hayatımıza gireli çok olmamasına rağmen şu an üzerinde en çok konuşulan konuların başında geliyor. Evren ötesi olarak da tanımlanan ya da geleceğin interneti diye de adlandırılan metaverse artırılmış gerçeklik olarak da yorumlanabilir.

İnsanların avatarları aracılığıyla kurgusal olarak dizayn edilen sanal bir dünya da farklı deneyimler yaşamalarına olanak sağlayan metaverse aynı zaman da insanların ticaret yapabildikleri, konser ya da müze ziyaretlerinde bulunabilecekleri farklı bir deneyimlerde sunuyor.

Covid-19 salgınıyla beraber yaşanan fiziksel ve sosyal mesafenin yanında insanların duygusal olarak da birbirinden uzaklaştığı bir gerçek. Eğitim açısından bakıldığında ise; özellikle pandemi döneminde uzaktan eğitimin yüz yüze eğitimin yerini alamayacağını gördük. Öğrencilerin, okul ortamından uzaklaşması ve sadece ekran başında eğitime devam etmesinin çok da mümkün olamayacağı fark edilmesinden sonra Metaverse teknolojisiyle uzaktan öğrenme süreçlerinde, öğrencilerin yüz yüze olmasa bile arkadaşlarıyla beraber sanal okul ortamına girebilmesine imkan sağlanıyor. Sanal okul gibi üç boyutlu metaverse ortamında; öğrencilerin hem kendilerinin hem sınıf arkadaşlarının hem de öğretmenlerinin avatarı olacak Dolayısıyla öğrenciler; sanal ortamda da olsa bir avatarla üç boyutlu metaverse dünyasında derslerin fiziksel gerçekliğe en yakın halini görecek şekilde arkadaşlarıyla ve öğretmenleriyle bir araya gelme şansına sahip olabilmektedir.

Vatan Eğitim Kurumları

Genel Müdür Yardımcısı

                                                                                                                                       Atilla AKTAŞ

•  Kurumunuz açısından 2021 yılını değerlendirebilir misiniz?

2020-21 yıllarını birlikte değerlendirdiğimizde; eğitim yaşantılarında çok hızlı değişimlerin yaşandığını, kimi zaman teknolojide, kimi zaman öğrenme ortamlarında ve öğretim programlarında yaşadığımız pandemi etkisi ile dinamik bir hal aldığını söyleyebiliriz.

Eğitim uzun soluklu bir yolculuk ve ülkece pandemiden anaokul düzeyinden yüksek öğrenime kadar etkilendik. Pandemi, okulları neredeyse hiç hazırlık süresi olmadan uzaktan eğitim biçimlerini kullanmaya zorladı. Bu durum, öğrencileri, ebeveynleri ve öğretmenleri yeni normalle tanıştırdı. Ebeveynler aniden ek görevler üstlenmek zorunda kaldılar ve tekrar tekrar rol çatışmalarına girdiler. Öğretmen olarak rolü yeniydi. Çünkü haftalık program boyunca dijital uzaktan öğretime destek, kontrol ve motivasyon görevlerini üstlendiler. Sonuçlar, yıllar sonra gençlere ve sisteme yük olabilir. İlk karantinadan sonra bile, çocuklar ve ergenler arasında öğrenme ilerlemesinde büyük farklılıklar var. Ve yine, on yıllar sonra iyi bir şekilde belgelenecek etkiler, yani çocukların eğitim başarısının sosyal geçmişlerine bağımlılığı gözlemlenebilir. Vatan Eğitim Kurumları eğitim vizyonunda 2022 yılı hedefleri bir bütün olarak ele alındı ve uygulanacaktır.

• 2022 yılı için kurumunuzun gelişimine yönelik hedef ve planlarınız nelerdir?

Vatan Eğitim Kurumları olarak amacımız, gerçekte ne olduğunu ve neyin değişmesi gerektiğini anlamak, zorunlu değişiklikleri ve bunların okul ve ilgili herkes için sonuçlarını tanımlamaktır. Özünde, pandemideki gelişmeler hakkında yapıcı bir şekilde daha fazla düşünmek ve gelecekte sosyal görevlerini yerine getirmeye devam edebilmeleri için okulların nasıl daha da geliştirilmesi gerektiğini sormakla ilgili olmalıdır. “Yeni nesil, demokratik, heterojen, evrensel ve birçok alanda dijital bir toplumda kendi geleceğini tayin eden bir yaşamı nasıl sürdürebilir?”

Nitelikli bir eğitim için; sürdürülebilir bir eğitim programı, modern ve yenilikçi öğrenim yaklaşımları, alanındaki gelişimleri izleyen katılan öğretim personeli, modern ve teknolojik altyapıya sahip öğrenme ortamları, bilim – sanat – kültürel çalışmaları, yabancı dil edinimi ve kullanımını teşvik edeceğiz.

Vatan Eğitim Kurumlarını bulunduğu yerde eğitim ihtiyaçlarına çözüm üreterek; başta öğrencileri planlamaların merkezine alacaktır. Eğitimde emek harcamış, katma değer üretmiş paydaş ve girişimcilerle büyüme hedeflerimize ulaşacağız.

• 2022 yılı kayıt takviminiz hakkında bilgi verebilir misiniz?

1 Ocak 2022 ile 1 Mart 2022 arası yeni dönem kayıt çalışmalarının yoğunlaştığı dönem olarak söyleyebiliriz. Kurumlarımızı tercih eden veli ve öğrencilerimiz tanıma ve düzey belirleme çalışmalarına katılım sağlarlar. Burada amaç öğrenciyi yarıştırmak yerine mevcut düzeyinin fotoğrafını çekme olarak görebiliriz. Eğitim programlarımız ile öğrencilere hangi düzeyden itibaren uyum imkanı verebileceğimiz bir takvim belirlenir. Etkili bir PDR desteği ile bilimsel bir tablo ile öneriler veli ve öğrencilerle paylaşılır.

• Türkiye’de oluşan şartları dikkate alarak, özel okul sektörünü önümüzdeki günlerde nelerin beklediği konusunda düşüncelerinizi öğrenebilir miyiz?

Corona Pandemisi, eğitimdeki dijital inovasyon baskısını net bir şekilde ortaya koydu. Ayrıca gelecek nesilleri, geleceğin zorluklarına hazırlamak için yeni konseptlere ihtiyaç var. Milli Eğitim Bakanlığı, 2020-2021 yılı istatistiklerine göre Türkiye’de hem okul sayısı hem de öğrenci sayısı azaldı. Devlet okullarının sayısı son dönemde 53 bin 620 iken, 2019-2020’de bu sayı 54 bin 715 idi. 

Özel okul sayısı da azalıştan payına düşeni aldı. 2020-2021 döneminde 13 bin 501 özel okul varken, 2019-2020 döneminde bu sayı 13 bin 870 idi.

Bakanlığın rakamlarına göre, Türkiye’de hem özel hem de devlet okullarının sayısı azaldı. Bir önceki yılı tamamlayan özel okullarda 2020-2021 öğretim yılında öğrenci sayısı bir önceki yıla göre 310 bin 530 öğrenci azaldı. Geçen yıl özel okullarda okuyan öğrenci sayısı 1 milyon 468 bin 198 iken, 2020-2021 öğretim yılında bu sayı 1 milyon 157 bin 668 oldu. Özel Okul sayısı genel olarak azalış trendinde. Özel Öğretim dernek ve birlikleri; sayılardaki bu değişimleri iyi analiz edip, sektördeki tüm paydaşlar ve kamu otoriterleriyle gündem oluşturmaları gerekecektir. Özellikle Milli Eğitim Bakanlığında bir iletişim ve koordinasyon masası kurularak; özel okulların gelişiminde önemli alanlar olan, finansal sürdürülebilirlik, özerklik, nitelikli eğitim, eğitimde dijitalleşme, mevzuat güncellemesi gibi başlıklar mutlaka gündeme alınmalıdır.

• OKUL PROJELERİ

• Bilimsel çalışmalardan sosyal sorumluluğa ulusal ve uluslararası düzeyde okul projeleriniz hakkında bilgi verebilir misiniz?

Vatan Okulları olarak okullarımızda proje olarak gördüğümüz güçlü ve yapılandırılmış bir yabancı dil programına yer veriyoruz. Anaokulundan lise son sınıfa kadar yoğun bir yabancı dil programı yürütülmektedir. Öğrenme sürecindeki hedefimiz ise yaş düzeyleriyle paralel olarak öğrencilerin dilin dört becerisini (okuma, dinleme, yazma, konuşma) etkin şekilde kullanabilmeleri, yazılı ve sözlü olarak kendilerini hem ulusal hem de uluslararası sınav ve platformlarda rahatça ifade edebilmelerini sağlamaktır.

Yabancı Dil Eğitimimizde ‘Cambridge Yaşam Becerileri Çerçeve Programı’ uygulanarak tüm dünya çevresinde başarısını ve kalitesini en iyi şekilde ispatlamış en prestijli yayınlardan olan ‘Cambridge University Press’ ile işbirliğinde olup tüm kademelerde ‘Cambridge University Press’ kaynakları, dijital platformları kullanılmakta ve tüm seviyelerde ‘Cambridge English‘ yabancı dil eğitim programı kullanılmaktadır. WEXT English Language Assessment, dört dil becerisini değerlendirme ve geliştirme amacıyla ‘Yapay Zeka’ destekli çevrimiçi yeni nesil bir ölçme değerlendirme sistemimizdir.

Erasmus+ ,JMUN (Junior Model United Nations) Do It Yourself Project, Problem Solving Club, Speaking Club, Global Citizenship Speaking Club , Debate ,Public Speaking, Edinburgh Dükü Gençlik Ödülleri gibi ulusal ve uluslararası proje ve etkinlik çalışmaları ile öğrencilerimizin yurtiçi ve yurtdışı platformlarda farklı ortamlarda dili kullanarak kendilerine olan güvenlerini geliştirme fırsatını yakalarken, bilgi ve tecrübelerini artırmak hedeflenmektedir. ’VATAN * HOW TO MAKE’ yabancı dil proje tanıtımımız ile öğrencilerimiz her hafta günlük hayatta hayatımızı kolaylaştıracak ve teknolojik projeleri sunarak hem topluluk karsısında hem de disiplinlerarası eğitim ile dil edinimlerini geliştirirler.

• Projeler kuruma ve öğrencilere neler katıyor?

Vatan Eğitim Kurumları Geleceğin Mühendislerini Yetiştiriyor…

Vatan okulları olarak ROBOTİK KODLAMA / STEM derslerimizi çoçuklarımızda problem çözme yeteneğini arttırmak, sistematik düşünmelerini sağlamak ve makinaların çalışma mantığını kavramalarına yardımcı olmak, küçük yaşta kod yazmayı öğrenmeleri yalnızca yaptıkları meslekte değil, yaşamlarının tümünde fark yaratmalarını sağlamak adına anaokulu 4 yaş gruplarımız ile eğitime başlamaktayız.

İçeriklerimiz kademe bazlı olmak üzere Kodlama, Oyun Tasarımı, Animasyon, Robotik ve Stem konuları baz alınarak hafta hafta zengin içerik ve uygulama programları ile geliştirilmiştir. Öğrencilerimizi ders dışında ulusal ve uluslararası robotik kodlama yarışmalarına hazırlayıp kendilerini bu konuda geliştirmelerini desteklemekteyiz. Ders içeriklerimizi uygulama noktasında EduCat Hub (online bilişim robotik kodlama ders müfredatı ve uzaktan eğitim) sistemi ile işbirliği yapmaktayız.

YÜKSEL KUTOĞLU

VATAN EĞİTİM KURUMLARI GENEL MÜDÜRÜ

                  Öncelikle öğretmenler eğitimin en önemli yapı taşıdırlar. Eğitimin bir öznesi nasıl öğrencilerse diğer öznesi de öğretmenlerdir. Sizler istediğiniz kadar ideal öğrenme ortamlarını hazırlayıp, buna göre ne kadar farklı araçlar kullanırsanız kullanın eğitim öğretmene göre şekillenmektedir. Dolayısıyla böyle baktığımızda öğretmenin değeri daha iyi anlaşılır diye düşünüyorum. Eğitim bir bütün olarak ele alındığında oluşturduğunuz programlar, ürettiğiniz eğitim içeriklerinin tamamı bunun uygulayıcısı olan öğretmenlerin kalitesine göre başarıya ulaşır.  Öğretmenler yalnızca bilgiyi aktaran değil birer rehber, öğrenmeyi öğreten ve öğrencileriyle beraber sürekli öğrenen liderlerdir ve bulundukları ortama ışık saçan birer mumdurlar. Öğretmenler bir ülkenin çağdaşlaşması ve kalkınması için gerekli olan nitelikli bireylerin yetişmesinin en önemli ayağını oluşturmaktadırlar. Bu bağlamda bu gün verdiğimiz eğitimin etkilerini yıllar sonra ancak görebilmekteyiz. Bu nedenle hata yapma lüksümüz yok.  Öğretmenlerimiz alanlarında uzman, empati duygusu gelişmiş, öğrencilerine rehberlik edebilecek, teknolojiye hakim, alanlarına ilişkin içerikler üretebilen alanlarındaki gelişmeleri yakından takip edebilen, köklerine bağlı, vatanını milletini seven, Atatürk ilke ve inkılaplarına bağlı çağdaş bireyler olmaları olmazsa olmazlarımızdır. 

• Uzaktan ve hibrit eğitim sürecinde öğretmenlere hangi olanakları sağladınız?

                 Uzaktan eğitim ve hibrit eğitim sürecinde ilk yaptığımız çalışma çözüm ortaklarımız ve alanında uzman ekiplerle birlikte öğretmenlerimize hizmet içi eğitimler vererek bu süreci daha iyi ve nitelikli şekilde yönetmek oldu. Hali hazırda bu süreç başlamadan da Vatan Eğitim Kurumları olarak bizler zaten hibrit eğitim modelini uyguluyorduk. Dolayısıyla sürece adapte olmak konusunda öğretmenlerimiz çok da sıkıntı yaşamadılar. 

                 Öte yandan uzaktan ve hibrit eğitim sürecinde uyguladığımız programlarımızla, rehberlik çalışmalarımızla ve kurduğumuz öğretmen, öğrenci ve veli akademileriyle de bu süreci bütüncül bir bakış açısıyla ele alıp süreci daha az hasarla eğitim kayıplarını en aza indirgeyerek tamamladığımızı söyleyebilirim. Öğretmenlerimizin bu süreci sağlıklı yürütebilmesi için motivasyonlarının yüksek olması mesleki gelişimlerinin desteklenmesi de son derece önemli.  Bu nedenle verdiğimiz hizmet içi seminerlerle de onlara zihinsel duygusal, sosyal ve psikolojik açıdan da desteklediğimizi söyleyebilirim. 

• Yeni dönemde öğretmenleri bekleyen dönüşümü nasıl değerlendiriyorsunuz?

                Özellikle son yıllarda insanların nasıl öğrendiği hakkında ciddi araştırmalar ve çalışmalar yapılmakta. Bu güne kadar geleneksel eğitim modellerinde herkes için standardize edilmiş, ezber yöntemlerinin yaygın olduğu bir eğitim modeli uygulanmaktaydı.  Bu anlayış birçok sistemde hala varlığını sürdürse de, günümüzde bireysel öğrenme ihtiyaçlarının daha fazla önem kazandığı, öğrenmenin çevreyle ve sosyo-duygusal süreçlerle yakın ilişkisinin görüldüğü anlayışa doğru bir değişimden bahsetmek mümkün. 

               Günümüz bireylerinden beklenen 21. yüzyıl becerileri olan analitik, yaratıcı ve eleştirel düşünme, bilgiyi işleme ve problem çözme kapasitesi gibi özelliklerin yanı sıra hoş görü, başkalarına saygı, öz düzenleme, kendi öğrenme sürecini oluşturma gibi özellikler çok daha fazla beklenen yeterliliklerdir. Dolayısıyla eğitimde sağlıklı bir dönüşümün gerçekleşebilmesi için öğretmenlerin bu dönüşüme öncülük edecek bilgi, beceri ve donanıma sahip olmaları ön koşul olarak karşımızda durmaktadır. 

              Öğretmenler eskiden olduğu gibi öğreten değil öğrencilerle beraber öğrenme yolculuğuna çıkan ve bu süreci planlayan onlara bu konuda rehberlik eden ve onlara eşlik eden rehberlerdir. Dolayısıyla öğretmenlerimizin bu yeni eğitim modeline ayak uydurabilmeleri noktasında kendilerini geliştirmeleri ve Z kuşağı olarak adlandırılan bu kuşakla sağlıklı bir iletişim kurabilmeleri gerekmektedir. 

• Bu dönüşüm için hangi program ve uygulamaları hayata geçirdiniz? 

               Bizler Vatan Eğitim Kurumları olarak kurduğumuz Öğretmen, Öğrenci ve Veli Akademileriyle öncelikli olarak Öğretmenlerimizin öğrencilerimizin ve velilerimizin bu süreçte hangi konuda desteğe ihtiyaçları olduğunu öğrenmek için anket çalışmaları yaptık ve onlardan gelen istekler ve ihtiyaçlar doğrultusunda hizmet içi seminerler düzenledik. Bu dönemde hem pandemi sürecinde yaşanan öğrenme kayıplarını giderme ve tamamlama çalışmalarını planladık hem de öğrencilerimize, öğretmenlerimize ve velilerimize sosyal duygusal ve psikolojik açıdan da destek olmak için rehberlik ve kariyer merkezimizle çalışmalar yaptık ve yapmaya da devam ediyoruz. 

               Okulların kapalı olduğu dönemde; öğrencilerimizde meydan gelen öğrenme kayıplarını gidermeye yönelik tamamlayıcı çalışmalar yaparken öte yandan da öğrencilerimizin sağlıklı bir ortamda eğitim görmelerini sağlamak adına hem hijyen konusunda hem de oluşturduğumuz 10-12 kişilik sınıflarda eğitim görmeleri için gerekli düzenlemeleri yaptık. Yine bu dönemde öğrencilerimizin çok yoğun bir şekilde dikkat dağınıklığı sorunu yaşadığını gözlemledik. Öğrencilerimizde meydana gelen dikkat dağınıklığı sorununu gidermek için Dikkat Güçlendirme Sistemlerini ders müfredatlarına ekledik.  Ayrıca Dijital alt yapımızı daha da güçlendirerek olası bir kapanma durumuna şimdiden gerekli hazırlıklarımız tamamlamış durumdayız. Yine öğretmenlerimizin uzaktan öğrenme sürecine ilişkin hazırbulunuşlukları, uzaktan eğitim içeriklerinin oluşturulması ve teknolojinin daha etkin kullanılabilmesi gibi birçok konuda gerekli çalışmalarımızı bitirmiş durumdayız. 

• Öğretmenlerin mesleki gelişimleri için zorunlu gördüğünüz unsurlar nelerdir?

              Öğretmenlerin mesleki yönden kendilerinin gelişimlerini sürdürmeleri ve öğrencilerin yaşamlarında ihtiyaç duydukları bilgi, beceri ve tutumlara ilişkin öğrenmelerini desteklemeleri ve bunları kalıcı kılacak çalışmalar yapmaları en temel hedefleri olmalıdır. Öğretmenler kendileriyle ilgili beklentiler karşılayabilmek için öncelikli olarak alan bilgilerini derinleştirmelidirler. Ayrıca öğretim yöntem ve tekniklerini yenilemeleri ve disiplinler arası çalışma konusunda meslektaşlarıyla ortak hareket etmeleri ve eğitim teknolojileri konusunda da kendilerini geliştirmeleri gerekmektedir. Başka bir deyişle öğretmenlerin, mesleklerini sürdürdükleri sürece etkili bir öğretmenlik sergileyebilmek için sürekli değişim ve yeniliklere uyumlu bir tutum içinde olmaları gerekmektedir. Yine öğretmenlerin kendi alanlarıyla ya da eğitim bilimlerinin başka bir dalıyla ilgili lisansüstü programlara ve çeşitli sertifika programlarına katılarak öğrencilerin öğrenmelerini doğrudan etkileyen alana ilişkin öğretme yaklaşımları, öğretim teknolojileri, ölçme ve değerlendirme ve program geliştirme çalışmaları, sınıf yönetimi konusunda da kendilerini geliştirmeleri öğrenciler üzerinde doğrudan olumlu etki yaratacaktır. Bizler Vatan Eğitim Kurumları olarak bu süreci çok önemsiyoruz. Farklı Üniversitelerle yapmış olduğumuz çözüm ortaklıkları ile öğretmenlerimizin bu ve benzeri programlarla kendilerini geliştirmelerini desteklemekteyiz. 

(Öğretmenlerden kısa yanıtlar) 

• Uzaktan ve hibrit eğitim sürecinden öğretmenler hangi dersleri çıkardılar? 

              Uzaktan eğitim ile zihinlerdeki kalıplaşmış yargılar kırılmış oldu. Eğitim için yer ve zaman mefhumuna takılınmaması gerektiğini her fırsat ve zamanda her yerde eğitimin olabileceğini hep birlikte görmüş olduk. Eğitim beşikten mezara kadar her daim her yerde olabileceğini illaki dört duvar arasında değil her yerde yapılabileceğini gördük. 

              Bunun yanı sıra yüz yüze eğitimin sağladığı faydalar daha net anlaşılmış oldu. Hibrit eğitimin destekleyici eğitim modeli olarak kullanılmasının da fayda sağlayacağı gözlemlendi .

• Uzaktan ve hibrit eğitim öğrencilerinizle iletişimlerinizi nasıl etkiledi? Hangi değişimleri gözlemlediniz? 

             Okul kültüründen kopması, arkadaşlarıyla iletişime geçememesi çocuklarda psikolojik ve sosyolojik olumsuz etkilere neden olmuştur. Öğrencilerimiz ile bağımızın kopmaması öğretmen öğrenci iletişiminin daima aktif olmasını sağlamak kolay olmadı. Bu dönemde her ne kadar hibrit eğitim yüz yüze eğitim kadar etkili olmasa da öğrencilerin derslerden geri kalmamasını sağlamıştır. 

• Teknolojinin pedagojik süreçlere etkilerini nasıl değerlendiriyorsunuz?

             Entegrasyon süreci öğretmenin sınıfta aktif rol oynamasını gerektirmesinin yanında öğrencilerin süreçte daha kolay anlamalarını sağlaması yönüyle öğretmene kolaylık sağlamaktadır. Ayrıca öğrenciler teknoloji destekli öğrenme ortamlarını daha esnek ve bilgiye ulaşma noktasında daha kolay ve hızlı bulduklarını belirtmektedirler.  

Vatan Eğitim Kurumları             

Genel Müdür Yardımcısı Atilla Aktaş 

Günümüz dünyasının en belirgin özelliği, birçok alanda ve yerde görülen hızlı değişimlerdir. Bu hızlı değişim ve dönüşümlerle beraber günümüzde öğrencilere kazandırılması gereken bilgi ve becerilerin yoğunluğu ve çeşitliliği azımsanmayacak derecede artmıştır. Bilgi çağı olarak adlandırılan bu dönemde; bilgi hızla üretilmekte, yayılmakta ve çok hızlı bir şekilde değişip dönüşmektedir. Dolayısıyla bilgiyi sadece elinde tutup aktaran sistem üzerine temellenmiş bir eğitim sistemi gereksinip duyulan yeni çağdaş insan modelini yaratmada yetersiz kalmaktadır. Bu anlamda eğitimde yeni uygulamaların ve farklı modellerin uygulanması da kaçınılmaz olarak ortaya çıkmaktadır. Bu ihtiyaçların ne kadar elzem olduğu Covid-19’un küresel salgın olarak ortaya çıkmasıyla beraber daha da belirginleşti. Dolayısıyla geçmişin anlayış ve uygulamalarının bazılarında yenilenmeye ve değişime ihtiyaç olduğu çok açık. Elbette ki eğitimde devam eden anlayış ve uygulamaların bazılarında ısrarcı olmak gerekir; ancak birçok alanda “yeni dönemi” eğitimdeki mevcut anlayış ve uygulamalarla yönetmek mümkün değildir. Bilgi çağı olarak adlandırdığımız bu dönemde özellikle teknolojik alanlarda meydana gelen hızlı değişimlerin hayatın her alanında etkisinin hissedildiğini biliyoruz. Ayrıca Z kuşağı olarak adlandırdığımız günümüz öğrencilerinin hayatı anlama tarzları, yaşayış biçimleri, beklenti ve hayallerin bir önceki kuşağa göre farklı olduğunu, yine onların kendilerini birçok alanda geliştirebilecek deneyim ve vizyona sahip olduklarını görmekteyiz.  Dolayısıyla eğitim sistemimizin kendini birçok alanda düzenlemesi gerekmektedir. Bu bağlamda geleneksel eğitim uygulamalarının bazılarının değiştirilmesi ya da çevrimiçi(online) materyalleriyle zenginleştirilmesi ve öğrenme ortamlarının farklı eğitim felsefeleriyle desteklenmesi gerekir.

• Pandemi ile birlikte uzaktan ve hibrit eğitimin ön plana çıkması Yeni Okul kavramını da gündeme getirdi? Sizce Yeni Okul hangi parametreler üzerine inşa edilecek? Bu anlamda kurumunuzdaki dönüşümler neler olacak ve nasıl hayata geçirilecek?

Yukarıda da belirttiğim üzere Covid-19 aslında kaçınılmaz olanı (eğitimde değişim ihtiyaçlarını) daha da hızlandırdığını söyleyebiliriz. Teknolojik gelişmeler insan hayatı üzerinde beklenmeyecek derecede önemli değişimlere yol açmış durumda. Yaşamın her alanında yeni sistemler, farklı yaklaşım tarzlarını ve yeni ihtiyaçları ortaya çıkarmaktadır. Toplumların önceleri tarım toplumundan sanayi toplumuna oradan da bilgi toplumuna evrilmesi sonucunda eğitim başta olmak üzere birçok sektörün dönüşmesi zorunlu hale gelmişti. Bu durum bu günde böyle. Dolayısıyla öğrencilerimizi sadece geleneksel metotlarla bu yeni döneme hazırlama şansımız yok. Bu nedenle karma eğitim modeli olarak adlandırdığımız hibrit ve uzaktan eğitim modeline geçiş kaçınılmazdır. Karma öğrenme olarak da adlandırabileceğimiz bu modelde geleneksel eğitim uygulamalarının çevrimiçi eğitim materyalleriyle zenginleştirilmesi, farklı eğitim felsefelerinin geleneksel öğrenme ortamlarında birlikte kullanılması gerekmektedir.

Bizler; kurumlarımızda uyguladığımız yapılandırmacı eğitim modelini teknolojiyle zaten destekliyorduk ancak yaşanan bu süreçte yaptığımız bu uygulamaların aslında ne kadar da önemli olduğunu bir kez daha görmüş olduk. Dolayısıyla “Yeni Okul” olarak adlandırabileceğimiz hibrit eğitim modelini çağın gereği olarak teknolojiyle desteklemek ve bunu farklı eğitim felsefeleriyle harmanlamak en temel hedefimizdir.

Öte yandan bu dönemde ilk önceliğimiz; öğrencilerimizin, öğretmenlerimizin çalışan personelimizin ve velilerimizin yaşadıkları bilişsel, sosyal, psikolojik, duygusal ve ekonomik kayıplarını tamamlamaya yönelik ihtiyaç ve kazanım temelli çalışmalar yaparak bu kayıpları en aza indirmektir. Bu süreçte yaşanan eğitim kayıplarını sadece yazın telafi programları şeklinde değil 2021/2022 eğitim öğretim dönemi boyunca yapmayı planlamaktayız. Bildiğiniz üzere öğrencilerimiz neredeyse bir buçuk iki yıldır okullarından, arkadaşlarından öğretmenlerinden uzakta kaldılar.  Her ne kadar bu dönemde gerekli planlamalar ve programlar iyi bir şekilde yürütülse de özellikle beceri temelli derslerde uygulamalar/çalışmalar istenildiği gibi yürütülemedi. Öğrencilerimizin bu dönemde yaşadıkları bu kayıpları tamamlamadan yeni döneme sağlıklı başlamaları mümkün değildir. Tabi bu durum sadece öğrenciler açısından değil aynı zamanda öğretmenlerimiz açısından da böyle. Dolayısıyla uygulayacağımız ihtiyaç ve kazanım temelli programlarla hem öğrencilerimizin hem de öğretmenlerimizin bu alanlarda yaşadıkları kayıpları ve duygu durumlarını tespit edip (bunu her bir öğrencimizin, konu eksikliklerini, öğrenme kayıplarını ortaya çıkaracak bilişsel haritalar ve gelişim karneleri oluşturarak yapmaktayız ) telafi programlarımızı buna göre müfredatla bütünleştirecek yeni bir program hazırlamaktayız. Ayrıca rehberlik birimlerimizle yeni bir anlayışla kurmuş olduğumuz; veli, öğrenci ve öğretmen akademileriyle de hem öğrencilerimize, hem öğretmenlerimize,  hem de velilerimize destek olacak çalışmalar yapmaktayız. Öğrencilerimizin bu süreçte bir yandan akademik kayıplarını gidermeye yönelik çalışmalar yapılırken öte yandan onların sosyal ve duygusal açıdan da destekleyecek farklı programları hayata geçirdik.

• Eğitimde MEB’in belirlediği müfredat üzerinden planlamalar yapılıyor. Bu anlayışın değişmesini bekliyor musunuz? Bu konuda önerileriniz nelerdir?

Milli Eğitim Bakanlığımız aslında son birkaç senedir bu konuda bazı değişimlerin olacağının sinyallerini vermişti. Özellikle 40 saatlik ders saati yerine 20 saatlik ders programı, geri kalan zamanda da atölye çalışmalarının yapılacağı yönünde adımlar atılmıştı. Fakat bunun uygulamaya geçmesi çok mümkün olmadı. Ancak yeni dönemde seyreltilmiş sınıf ortamlarında ders saatlerinin hatta sürelerinin kısaltılması ve benzeri düzenlemelerin yapılması bana göre kaçınılmazdır. Bu dönemde veli ve öğrenci akademileri kurularak öğrencilerimizin bu yeni karma eğitim modeline daha rahat ayak uydurmaları sağlanmalıdır. Öğrencilerimizin sadece akademik derslere yönelmelerinin önüne geçilerek onları sosyal duygusal yönden besleyecek ve yeteneklerini ortaya koyabilecekleri bir eğitim modelinin hayata geçirilmesi gerekmektedir.

• Eğitim yönetiminde yukarıdan aşağıya bir yönetim modelinin hakim olduğunu görüyoruz. Bu yönetim anlayışı günümüzün dinamiklerini karşılamaya yetiyor mu? Eğitim yönetiminde demokratik bir model nasıl inşa edilebilir? Bu anlamda Kurumunuzdaki yönetim modeli hakkında bilgi verebilir misiniz?

Aslında bu sorunun cevabı kolay ancak bir o kadar da karmaşık. Günümüz eğitim sistemlerinde okulları etkili yönetmek için sosyal, politik, ekonomik, teknolojik birçok faktörü göz önünde bulundurmak zorundayız. Yönetim süreçlerini ortaya koyarken somut gerçeklerden kopuk, eğitimin öznesi olan öğrencileri sürecin içine sadece pasif olarak almakla başarıya ulaşma şansımız yok. Böyle düşündüğümüzde yukarıdan aşağıya bir yönetim anlayışının çok da sağlıklı olmadığını görüyoruz. Aslolan bu konuda eğitimin tüm bileşenlerinin bir araya gelerek demokratik bir yönetim anlayışıyla ortak kararlar almasıdır.

Bizler kurumlarımızda yaptığımız çalıştaylarda eğitimin tüm kademelerinde uygulayacağımız programları öncelikli olarak öğrencilerimizin beklentilerini ve düşüncelerini akademik, sosyal, bilişsel ve duygusal açıdan destekleyecek şekilde planlamaya özen gösteririz. Eğitimle ilgili kararları alırken öğrencilerimizin, zümrelerimizin, bölüm başkanlarımızın, eğitim koordinatörlerimizin yaptıkları çalışmalar sonucunda ortaya çıkan ortak akıl sonucunda oluşturuyoruz.

• Yeni Okul’un değerler skalasında neler ön plana geçecek? Sürdürülebilir eğitimin belirleyici ilkeleri neler olmalı ve nasıl hayata geçirilmeli?

Eğitim ve toplumsal yaşam arasında karşılık bir ilişki söz konusudur. Her ne kadar toplumsal yaşamın inşa edilmesi eğitim üzerinden yapılsa da günümüzde tersi bir ilişki de söz konusu. Toplumsal hayatta meydana gelen değişimler eğitim sisteminin de yenilenmesi zorunluluğunu doğurmaktadır. Yeni Okulun değerler skalasına baktığımızda; öğrencilerin yönetimde daha çok söz sahibi olduğu, düşüncelerini ve görüşlerini özgür bir ortamda ifade edebilmeleri çok önemli. Ayrıca öğrencilerimizin öz değerlendirme kapasitelerini güçlendirmek, onlara öğrenecekleri konuları seçmede daha fazla özgürlük vermek, kendilerini öğrenme konusunda özgür hissetmelerini sağlamak temel amaçlarımızdan olmalıdır. Bunun için de okul iklimini ön yargısız, tarafsızlığı koruyacak şekilde materyallerle donatmak ve bu alanları öğrencilerin öğrenme tarzlarının farklı olduğunu unutmadan düzenlememiz gerekir. Bunun sürdürülebilir olması için eğitim yöneticilerimizin ve öğretmenlerimizin demokratik yaşam biçimini özümsemiş, vizyon sahibi, yeniliklere açık ve kendini sürekli geliştiren ve toplumsal düzeyde meydana gelen değişimleri yakından takip eden bir yapıda olmaları gerekir.

• Beceri temelli eğitim yeni eğitim modelinin temellerinden biri olarak karşımıza çıkıyor. Bu çerçevede Yeni Okul’un beceri kriterleri neler olacak?

Yeni eğitim modelinin gerektirdiği yetkinliklere ya da becerilere baktığımızda değişen dünya ve bilgi çağıyla birlikte öğrencilerden sadece akademik başarısı yüksek bireyler olarak değil, 21. yüzyıl becerileri olarak tanımlanan üst düzey becerilere sahip, okuduğunu anlama, eleştirel düşünme, karar verme, sorumluluk alma, problem çözme ve benzeri yetkinliklere sahip bireyler olmaları beklenmektedir. Bu nedenle eğitim yöneticilerinin öğrenme ortamlarını tasarlarken ve uygulayacakları programları oluştururken disiplinler arası bir yaklaşımla öğrencilerini araştıran, sorgulayan, bugün aldıkları eğitimle geleceği inşa eden bir eğitim felsefesiyle yetiştirmeleri gerekmektedir.

• Akademik başarı ile sosyal başarı arasındaki denge Yeni Okul’un kurgusunu nasıl etkileyecek?

Akademik başarıyı sosyal başarıdan farklı düşünmek ya da bir biriyle kıyaslamanın çok da doğru olmadığı kanısındayım. Sosyal alanlarda başarılı olan öğrencilerin akademik alanlarda da diğer öğrencilere göre çok daha başarılı olduğu birçok araştırmada ortaya konmuştur. Dolayısıyla bu alanları keskin çizgilerle birbirinden ayırmak doğru değildir. Yapılması gereken öğrencilerimizin yetenek ve ilgilerini ortaya çıkaracak rehberlik çalışmalarını hayata geçirerek onların bu ilgi ve yetenekleri doğrultusunda eğitim görmelerini sağlamak olmalıdır.

• Gelenek ve Gelecek, Yerel ve Evrensel arasındaki uyum Yeni Okul’da nasıl oluşturulacak?

Öncelikle geleneklerinden kopuk bir toplum geleceğini inşa edemez. Günümüz çağdaş insanını yetiştirirken geçmişini ve kültürünü bilen, insanlığa hizmet eden bireyler yetiştirmek en temel hedefimiz olmalıdır. Öte yandan öğrencilerimizin; teknolojik faktörlerle hızlı değişen dünyayı yakalamaları ve gelecekte söz sahibi olabilmeleri için; onların kendine güvenen, yönetimlerde insiyatif alabilen, girişimci, yeniliğe açık ve dinamik öğrenciler olarak yetiştirebilen Yeni Okul modelini oluşturmamız gerekir.

• Yeni Okul’da teknoloji uygulamalarının kapsam ve sınırları neler olmalı?

Bakıldığında bilgi ve iletişim teknolojilerinin özellikle son yıllarda baş döndürücü bir hızla geliştiğini ve etkisini hayatın tüm alanlarında gösterdiğini görüyoruz. Bu da öğrencilerimize yeni bilgi ve becerilerin kazandırılması gereğini ortaya koymaktadır. Çünkü değişen sadece teknolojiler değil aynı zamanda öğrencilerin bilgiyi elde etme yöntemleri ve öğrenme alışkanlıkları da değişmektedir. Bu bağlamda öğrenme ortamlarının ve ortaya konulan eğitim felsefesinin bu doğrultuda oluşturulması gerekmektedir. Bizler de uzun zamandır öğrencilerimizi mümkün olduğunca ezbere dayalı bilgi ile yüklenmiş bireyler olarak değil; kurumlarımızda sağladığımız teknoloji desteği ve öğrenci merkezli eğitim politikamızla öğrencilerimizin daha yaratıcı, yenilikçi, etkin iletişim kuran,  eleştirel düşünebilen ve teknolojiyi ihtiyaç duydukları bilgiye ulaşmak için etkin kullanabilen bireyler olarak yetişmelerini sağlıyoruz.

Atilla AKTAŞ

Vatan Eğitim Kurumları

Genel Müdür Yardımcısı